Nieuwsbericht 3, augustus 2020

Het nut van stikstofbindende planten

Bij het definiëren van de Voedselbossen komen we natuurlijk ook de vraag tegen hoe we de grond bewerken en de bodemvruchtbaarheid kunnen vergroten, aangezien we ook vruchten en granen oogsten en dus voedingsstoffen afvoeren. Bij ons experiment met inzaaien van Klavers als bodembedekker op de schouwpaden blijkt dat er best een dichte kruidenlaag kan ontstaan na het inzaaien, waar minder gras, brandnetels en distels groeien. Klaver en andere vlinderbloemige gewassen zijn ook in staat om stikstof uit de lucht om te zetten in verbindingen die voor de groei van gewassen noodzakelijk zijn. De stikstofbinding gebeurt door bacteriën die in wortelknolletjes leven! We zouden ook nog de klaver kunnen maaien en als meststof gebruiken op andere gewassen op de Santackergaard.

In een onderzoek van Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw (SPNA) en het Louis Bolk Instituut komt de benutting van vlinderbloemigen in duurzame landbouw aan de orde en wordt verder uitgewerkt. Ook de uitspoeling van nitraat wordt onderzocht: de klavers kunnen zelfs de neerslag van stikstof verwerken en zodoende minder uitspoeling realiseren als met andere begroeiing.

Het zomerfeest van 26 juni

Terugkijkend op het Zomerfeest op 26 juni zijn we dankbaar om het toch gedaan te hebben, ondanks alle onzekerheden: te warm, te corona.

Ineke van Middendorp, voorzitter van de Stichting Santackergaard, vertelde over de noodzaak van leegte of een draaipunt in het midden van de cirkel ( zoals stilte binnen de muziek noodzakelijk is) met aansluitend een meditatieve wandeling in de boomcirkel die ongeveer halverwege de Santackergaard ligt.

En dan toch een verhaal van Marion Teeuwen (we zien haar vaak in De Park met haar schapen bezig) over de Solognotes schaapskudde die door heel selectief te begrazen (waar nodig) de biodiversiteit lijkt te vergroten.

Ze had de schapen bij deze gelegenheid thuisgelaten, omdat die bij dat warme weer veel schaduw nodig hadden.

Ans Hovius kwam spontaan met een voordracht van een eigen gedicht, mooi toch? Kijk maar! Zo mooi geschreven…

Bedding van zijn
Als zomer briesje wind op een zomerse dag
Ontwaak je in mij in warme herinnering
Mijn, ons moeder ontvouwt zich in mijn
lijf, de rust die ik voel onder blauwe hemel
en pergola, het kwetteren van klatermussen
in beukenhaag
Shetlanders in de verte
de sierduif die hemelwaarts opvliegt
klaterend in haar vleugelslag,
de aalscholver strak en zwart
als speerpunt volgend zijn eigen pad, eigen weg
een koppel sierduif in sierlijke vleugelslag
– rondom –
zich lavend aan brede weiland bomen
hier is rust, berusting in vrede met – te – ervoor,
een vlierstruik biedt geborgen zijn van iets?!
het waterijsje ligt comfortabel in mijn mond
ik lik aan dit mooi geschenk van zijn
hoe mooi het is hier mooi te zijn
en zie een slankkopje sierduif
deinen in de groene beukenhaag
en hoor haar koeren,
“zoetelief, ik groet u zoetelief
dag hartedief, mijn lief”
You belong to me
I`ll belong to you        

Verrichte werkzaamheden, een Oogstfeest in de Schuytgraaf op 13 september en ons eigen herfstfeest op 26 september

In de tussentijd is er zoveel gebeurd!
Na de moeilijke start in de herfst vorig jaar was veel graan niet opgekomen en na een nat voorjaar was de grond te droog en te hard om bij te zaaien. De rogge is in de zomerhitte geoogst, gedorst, gewand en verzameld, nog niet de helft van vorig jaar, maar toch nog 40 kg!
Voor een impressie van deze Rogge werkzaamheden een foto van het oogsten, en filmpjes van het dorsen en het wannen.. Heel veel werk, maar geweldig om die binding met je eigen voedsel op deze manier op te bouwen!
Nu is de begroeiing op de akkers al weer gemaaid en ziet het er veel leger uit.

De rogge wordt met de hand verzameld
De rogge word gedorst met vlegels
Na het dorsen wordt het graan geschoond met een wanmolen

De Rogge is te koop op de Santackergaard en op het Oogstfeest van de Hoogstambrigade in de Schuytgraaf op 13 september en natuurlijk op ons eigen Herfstfeest op 26 september. Let op de agenda van de website! We willen een gedeelte van de druiven naar de sapmobiel op het Oogstfeest brengen. Komt u ook proeven?

Nieuw is dat we hulp hebben gekregen van twee bewoners van Familiehuis het  Lingeveld, twee ochtenden in de week. Ze helpen met de voorkomende werkzaamheden, zoals snoeien, oogsten van Rogge en bloemenzaad, maken van compost en dergelijke. En Joachim heeft ook belangstelling voor de bijen, fijn die hulp! Het Lingeveld biedt een veilige woonomgeving voor jong volwassenen die veel structuur nodig hebben.

Het dak van het bijenhotel is gerepareerd (waarschijnlijk hadden vogels grote gaten getrokken in de oude Riet bedekking), we hebben nieuwe zaaiplekken voor bloemen en planten gemaakt en natuurlijk veel gepraat en gefilosofeerd. Wil je ook meedoen? Geef je op voor een van de ochtenden, maandag, dinsdag of vrijdagochtend van 9.30 tot 12.30 uur of kom gewoon kopje koffie of thee drinken om half elf.

Er zijn ook leuke observaties te doen, van de vlinders die voor deze plek in Park Lingezegen geschapen lijken te zijn. Maar ook een bijtje dat langs komt met een stukje blad (een bladsnijder!) en in dezelfde prachtige kleur groen, net als haar nestel plek een cocon maakt om haar eitjes in te leggen! 

Cocon van een bladsnijderbij

Tot de volgende keer! Leo Starink

Rogge oogsten in de week van 27 juli

Op 27, 28, 29 en 31 juli gaan we van 9 tot 12 uur rogge oogsten op de Santackergaard. Ik stel het op prijs als je mee wilt helpen. Alle deelnemers krijgen een zakje rogge of roggemeel kado om te zaaien of te koken. Enkele recepten vind je hier op de site. Aanmelden is verplicht.

Groet, Leo

Zomerfeest van 26 juni 2020

Hallo,
We kijken terug op een geslaagd Zomerfeest, misschien minder mensen dat we gedacht hadden, maar de Zomerhitte speelde ons allemaal parten!
Met dank aan Marion Teeuwen die haar schapen ook “thuis, onder de bomen van de Walnotenlaan” moest laten, omdat het voor deze dieren te heet zou zijn zonder schaduw! Marion legde o.a. uit hoe zij met haar manier van schapen houden de besmetting met “wormen” onder controle houdt. Interessant voor een biologische manier van schapen houden. Voor ons een nieuw woord: verweiden!

We hebben een kleine meditatie gedaan rondom het midden van de boomakker, indrukwekkend met die hele grote honingklaver in het centrum. Ineke van Middelkoop legde uit hoe in de beleving van de cirkel, het “lege” midden belangrijk is. Zij leidde de meditatie daarmee in. 

Er was soep, bowl, en de broodjes konden we wel laten zitten, daar was het veel te warm voor!

Voor een impressie staan hieronder twee filmpjes met fragmenten uit de verhalen van Ineke en Marion.

Opening…
Over de schaapjes…

Nieuwsbericht 2, juni 2020

Met: nieuwe planten, agenda met zomerfeest (je moet je wel opgeven!)  en werkochtenden, bekende plant- en diersoorten, een van de bestuursleden aan het woord, en nieuwe projecten…

Nieuwe planten bij de klimpalen

  • Kakiboom, Diospyros kaki
  • Lotusboom of Dadelpruim, Diospyros lotus
  • Blauwe Regen, Wisteria sinensis var. prolific
  • Kiwibes, Actinidia arguta
  • Sterjasmijn of Toscaanse Jasmijn, Trachelospermum jasminoides
  • Duitse Pijp, Aristolochia macrophylia (bij de bijenstal)
  • Schijnaugurk, Akebia quinata
  • Na een Gewimperde Linde, Tilia henryana, aan de ingang, hebben we nu ook een Chinese Linde, Tilia oliveri, met mals blad, helemaal aan het eind van de wilgenboogrij.

Wat we nog krijgen (bijgestelde agenda)

De NL Doet happening moeten we gewoon weer beginnen als Corona het toelaat. Nieuwe vrijwilligers zoeken die geïnteresseerd zijn in voedselbouw en natuur is nu nog te beladen. Misschien kan dat tegen de tijd dat de Lathyrus die we gezaaid hebben gaat  bloeien!

Wel kunnen we op 26 juni de zomer  vieren: van 15 tot 19 uur ben je welkom om een kop thee te drinken, een kop soep te nuttigen of een broodje te eten, samen met ons, vaste vrijwilligers. Kennis maken met het gebied en alle veranderingen kan dan ook, met een kleine rondleiding van 20 minuten om 16 en 17 uur.
Muziek wordt er natuurlijk weer gemaakt!
Je moet jezelf en je huisgenoten wel opgeven als je wil komen, 30 is het maximum!

En hoe je kan meewerken? Op dinsdagmorgen, telkens van 10 tot 12 zijn we op de Santackergaard om nieuwe ervaringen op te doen met en onderhoud te doen aan wat we reeds gedaan hebben.  En altijd nieuw is het oogsten. Je bent welkom!

Wat we hebben…

De pruimen en de kersen  hebben prachtig in de bloesem gezeten, daarna kwamen de peren en de appels. De vruchtzetting van de Eldense Blauwe is een beetje in het water gevallen met de strenge vorst. Al deze vruchtbomen zijn familie van de Roos! Het meest indrukwekkend op het ogenblik is de haag langs het schouwpad, de Groene Loper.

De wilde rozen als Hondsroos en Egelantier staan volop in bloei en trekken veel insecten. Ook de botanische rozen aan de westkant bij het klaverpad staan in bloei (foto’s van Elieke Starink).

Naast de appels als Topaz en Schone van Boskoop hebben we  een Chinese wilde appel (Malus hupehensis) en een paar sier appeltjes… Bijzonder is dat deze wilde (sier!) appeltjes goede bestuivers zijn voor onze cultuurappels, zoals de Elstar, hier op de oude Santacker proefboerderij ontwikkeld!

Druiventeelt op de Santackergaard

Ton van Gestel bekommert zich (naast heel veel andere dingen en mensen) om de planten en laat zich inspireren door hun veelzijdigheid en geschiedenis! Hij heeft geschreven:

Ontelbaar zijn de teksten over druiven, wijnstokken, wijn en ranken, al vanuit het oude testament.  Ten goede en ten kwade. Wijn kan het hart verheugen, het kan ook de mens ten gronde richten, wijnranken kunnen vruchtbaar zijn, ze kunnen ook dor zijn en zure vruchten geven.

Al duizenden jaren is de mens op weg met zijn druivenstok. In Nederland is er in de 10de eeuw voor het eerst een vermelding van een wijngaard bij Maastricht. In Zuid-Limburg kwamen in het Maasdal en Geuldal talrijke wijngaarden. Tijdens de kleine ijstijd in de 16de en 17de eeuw verdwenen deze weer. En nu kan je ze weer volop telen, mede door de opwarming van de aarde en rassen die meer bestand zijn tegen de kou.  

Dieren op de Santackergaard

Ons meest geliefde dier is de Patrijs,  niet meer zo vaak  te zien in ons landschap:  maar wat heerlijk om in deze tijd die koppeltjes te zien. Genoeg beschutting, vers gras en mogelijkheden om te broeden, ook genoeg plekken om heen te vluchten! Een nieuwe poel om water uit te drinken.. zouden de vos en de marter ze met rust laten?

En wat te denken van de schapen? Marion Teeuwen van Imkerij Bloem is langs gekomen om een stuk langs de wilde haag te beweiden. Wat een feest om die langs te zien komen!

En ook dit steenuiltje heeft flink haar best gedaan! (foto Bart ten Westeneind)

Een bijzonder project is het Wilde-bijenhotel: een deel van de rieten kap is gemolesteerd (door vogels of de marter)  en moest hersteld worden. We hebben riet gekregen om mee te dekken (Koen Turk uit Andelst, www.koenturk.nl ), en gaan nu het vak leren!

Overige projecten

De oproep om te helpen met water geven aan de Dahlia’s heeft gewerkt.. Ze komen nu mooi op, dankzij heel wat emmertjes water pompen. En mooi staan de vlakken Rogge erbij, nu ook in bloei. Straks begint het oogsten weer, maar je kunt nog steeds Rogge kopen!

Op het ogenblik zijn we druk met de bonenstokken en veel verschillende bonen, kijk maar naar het filmpje hiernaast.

Verder worden de pompoenen op open gedeeltes gezet.

Monitoring biodiversiteit

Alles overziend heeft ook het samenwerkingsverband van de 5 voedselbossen niet stil gezeten. Het Monitoringsverslag 2019 is uitgekomen. In het najaar zal ook hierover gerapporteerd worden bij een dag over de natuur in De Park.

Tot de volgende keer!
Leo Starink

In plaats van NL-Doet!

NL Doet is niet doorgegaan, in klein verband is er nog wel wat werk verricht aan de nieuwe palen en verbindingen die we hebben gemaakt voor de kiwi bes en andere bloeiers zoals een blauwe regen. Kijk maar op de film!

20200314_121418 from Leo Starink on Vimeo.

Aanpassingen vanwege Corona

Onze activiteiten agenda verandert drastisch: geen bijeenkomsten meer, of activiteiten! Lentefeest vervalt, feestje Kinderburgemeester en wandeling Eetbaar Nijmegen idem dito. Op naar het Zomerfeest. Tot die tijd is het natuurlijk mogelijk om de Santackergaard te bezoeken, en kan je zelfs aangeven als je wilt helpen met het een of ander, want het veldwerk gaat grotendeels wel door!

Er is ook honing te koop van de bijenstal op De Parkse Gaard en Rogge van de eigen velden…


Wat is er te doen? nieuwe planten zullen we wel water moeten geven als het langere tijd droog blijft. Gelukkig hebben we nu een pomp.
Ik heb nieuwe schaaldelen kunnen krijgen om de bijenstal iets meer waterdicht te maken, en misschien iets hoger om het gereedschap goed te kunnen bewaren.
De span- en buigdraden voor de druiven zijn nu met spanners uitgerust, datzelfde moet nog voor de rozen gebeuren.
Verschillende bomen zoals de Eldense Blauwe staan in volle bloei, een prachtig “warm” gezicht..
Binnenkort kunnen we gaan zaaien (lupine bijvoorbeeld) , maar met droog weer is dat bijkans onmogelijk, de grond wordt snel harder!
We zouden ook gewone stokbonen kunnen zetten (we hebben een aardige hoeveelheid stokken) , voor de grond een uitkomst, omdat dan ook stikstof gebonden wordt. En natuurlijk kunnen de palen daarvoor gebruikt worden waar nu de kiwibessen, blauwe regen en Toscaanse jasmijn nog ietwat eenzaam tegen aan staan.

De eerstvolgende afspraak op de Santacker is nu 26 juni, het zomerfeest. Het werk op de Santackergaard gaat door, zie bijgaande foto, in dat geval door de bijen die hun nest in de grond verlaten hebben! Laat maar weten als je zelf nieuwsgierig wordt! Het steenuiltje vindt de nestkast weer heel interessant, we hebben al een broedende eend op een nest, en elke dag vliegen er wel een paartje patrijzen op. Het enigste is dat ze in de gaten gehouden worden door een kraai, dat is wel verontrustend. Alles is nog zo open op het land..

Werkbericht van 21 maart 2020

Aanstaande zaterdag 21 maart willen we graag, weer van 10 tot 12 uur, de werkzaamheden van afgelopen week afronden.
Ook kunnen we nu nog wat grond verdelen over het struinpad en zelfs de poel uitgraven. Wie heeft er zin om te komen? Laat maar horen, dan zorg ik weer voor koffie of thee. En natuurlijk geven we geen handen, houden we afstand (beter als vorige week!) en blijf je thuis bij snotteren.

De bijeenkomst van afgelopen zaterdag 14 maart was een succes in die zin dat het gezellig was, we veel gedaan hebben en dat we perspectief hebben op een vervolg.
We hebben o.a. 7 keer een set van 2 palen met een verbindende paal gezet. Nu zijn afgelopen week bij iedere set nog een paal bij gezet, die we ook weer kunnen verbinden met de bestaande set, zodat er een driehoek ontstaat.

Groet, Leo

Welkom op de Santackergaard op 5 oktober

Je kunt je nog steeds aanmelden voor het herfstfeest op de Santackergaard. Hier zie je het programma van de middag:

Om 14 uur beginnen we met een rondleiding, vertellen we over de achtergrond van het Voedselbos en laten we zien wat er bereikt is.

14.30 is er voor de gasten de mogelijkheid deel te nemen aan Sacred Dance, een meditatieve dans, nu in de open lucht op de Dansakker.

15 uur laten we zien hoe de granen uit de halm gehaald worden. Rogge en Tarwe zijn te koop, wel zelf  afwegen.

15.30 gaan we druiven plukken, wel 4 verschillende soorten. Proef het verschil! Tegelijkertijd uitleg over de filosofie van het Voedselbos.

16.00 uur is de soep klaar, doe je mee? Met een verhaal en muziek moet dat smaken!

16.30 afsluiting