Geheimen in de natuur

Het “Vosje”, een zandbij..

Geheimen van de zandbij.

Sinds enige jaren heeft een kolonie zandbijen zich gevestigd bij de wadi op de Santacker, zoals we eerder beschreven hebben in het artikel bij de opening van het Klompenpad. De vrouwtjes graven een gangetje van zo’n 20 cm diep, met zijgangetjes. Voor mensen die meer info willen hebben over bij voorbeeld zandbijen, kijk op de site bestuivers.nl/wilde-bijen/bijenportretten/zandbijen .
Hoe komt het nu dat deze bijen geen last hebben van zand in hun ogen, of opwaaiende pollen als ze bij een bloem komen? Het geheim hiervoor is dat tussen de facetogen van deze bijen kleine haartjes groeien. Bij ons mensen blijven onze ogen helder door te knipperen met onze oogleden. Bij de zandbij, trillen deze kleine haartjes in een bepaald ritme, waardoor pollen en zandkorreltjes opzij worden afgevoerd. Bart vd Meij

Parende Rosse Metselbij

Door de grote variatie van broedmogelijkheden op de Santacker, de elkaar afwisselende bloeiende planten in veel verschillende micro biotopen (een heg, een rietkap, een poel en oude en nieuwe bomen), maar ook door de betrekkelijke rust die we gecreëerd hebben op de wadi bij de poel krijgen de wilde bijen veel kansen, het lijkt wel een bijenreservaat te worden! De rosse metselbij is dan geen zandbij, maar is ook welkom op de Santacker, maar zit dan meer in gaatjes in oud hout. We gaan meer planten zoeken die bij ons Bloemen, bijen en voedselbos willen groeien en waar de wilde bijtjes profijt van hebben.

Wilde bijen tellen 20 april van 12 tot 14 uur

Overal zijn bloemen, kijk uit waar je loopt! zelfs op het pad komen wilde bijen uit een holletje! Onder de Rietkap zijn de metselbijen te zien.. Samen met de wilde bijen werkgroep gaan we kijken of we de bijen kunnen herkennen: van zeldzame bijen tot meer algemene. Maar zelfs kevers en vliegen doen mee met de bestuiving. En zijn vlinders alleen maar mooi? doe een proef, een beetje honing op je arm: komen ze daar op af?

Een Kerkuil en Steenuiltjes

Vorig jaar werd ik blij verrast op de Santacker. We gingen in de oude wilg een paar kastjes voor vleermuizen terug plaatsen, toen ik oog in oog stond met een Kerkuil.

Kerkuil geschilderd door Elieke Starink
Kerkuil geschilderd door Elieke

Wat een prachtverschijning! Pas toen de uil zag dat ik hem zag vloog ie weg! Er is later nog wel een Kerkuil gefotografeerd in dezelfde boom, maar die foto was te wazig om hier te tonen. Daarvoor in de plaats deze schildering gemaakt door Elieke.  Het zijn best grote vogels, met een spanwijdte tot wel 1 meter! Kijk voor meer informatie over de kerkuil op de site van Vogelbescherming Nederland, ook voor hun roep! 

Ondertussen wordt de grote oude wilg ook gebruikt door een broedpaar van het Steenuiltje, met een heel koddig uiterlijk, zeker als je hem of haar ziet vliegen. De alarmroep is wel heel indringend! Luister maar op de site van Vogelbescherming Nederland.

De nestkast moet wel beschermd worden tegen indringers, hermelijn, bunzing en andere marterachtigen liggen op de loer! 

De Steenuil kast als nieuw

Uilen in de kijker!

De Steenuil kast als nieuw

Door de steenuilenkast schoon te maken verminder je de kans op ziektes. De uiltjes krijgen de broedkamer niet goed schoon en hebben hulp daarbij nodig. Reden is de indeling van de kast: voor de toegang tot de broedkamer moet een haakse bocht gemaakt worden. Waarom? Wezels en bunzingen kunnen met hun lange lijf die bocht niet maken! en worden zo niet toegelaten!

Klompenpad met graafbijenreservaat geopend

Het Percksepad in Park Lingezegen is één van de nieuwe loten aan de landelijke klompenpadenboom. Het loopt precies door ons mooie Bloemen-, Bijen- en Voedselbos. De meeste mensen vinden het prachtig, afwisselend en volgen gemakkelijk de aanwijzingen. Op een dag drie keer achter elkaar kregen we te horen: wat een paradijsje!  De enkeling die tegen de regels een hond meeneemt en vervolgens de poep laat liggen krijgt zeker niet onze achting. We moeten het gewoon maar blijven zeggen: geen honden welkom!
Wel heel welkom zijn de Graafbijen. Om hun rust niet te verstoren hebben we het pad er mooi om heen laten lopen.

Eén van de bijensoorten die hier nestelt is de Zilveren Zandbij. Bart van der Meij maakte van deze soort een toegangsbordje.

De Zilveren Zandbij is een koloniebroeder. Elk vrouwtje maakt een nest met voor ieder jong een zijgang met kamertje.

Monitoring van bijen, vlinders, vogels en planten

Mei 2022

Onlangs verscheen het overzicht van Monitoring 2021 voor de 5 gaarden, dat je op onze site kunt lezen. We pikken er enkele soorten uit die voor de Santackergaard van betekenis zijn.

Bijen, is er een big five en zijn er soorten die we graag in aantal zien toenemen? Een dag na het verschijnen van de Monitoring is er voor het eerst in onze voedselbossen een Sachembij (Anthophora) gespot.  Ook bij de Nationale bijentelling is deze bij vaak genoemd, dus zo gek is het ook niet. Sachembijen hebben een hommelachtig uiterlijk: een dikke beharing en een lange tong. Hun naam hebben ze te danken aan de beharing op de middelste poten. Volgens de grootvader van de Nederlandse natuurbeweging, Jac. P. Thijsse, zouden deze lange haren, of kwastjes, lijken op de franje aan de broek van een indiaans opperhoofd. We hopen deze bij in de toekomst vaker te mogen zien!

Niet alleen voor bijen, maar ook voor andere diersoorten als vogels stellen we meldingen van voorbijgangers op prijs. Als voorbeeld Patrijzen, in deze tijd zijn ze elke dag wel even te zien. Je kan ze laten meetellen, door ze op te geven aan waarneming.nl of laat het gewoon weten via info@santackergaard.nl . Of maak een foto! Zijn ze te snel weer gevlogen? Jammer dan…

Onze jaarlijkse Vlindertelling  is weer begonnen. De Koninginnepage liet zich ook weer zien. In de vorige nieuwsbrief lieten we een foto zien met een rups van deze soort op de Venkel. Hier zie je een plaatje met de vlinder zelf.

Foto Marian Buurman

Het Waterdrieblad is een van onze bloeiende planten, met name deze foto is prachtig! Ze staan in het poeltje natuurlijk, in het midden van de Santacker, dat contact maakt met het grondwater.

We nodigen mensen uit die het leuk vinden om dit jaar mee te doen aan het monitoren. Geef je op bij info@santackergaard.nl. Er is geen voorkennis vereist, je kunt meelopen met mensen die ervaring hebben met de planten- en diersoorten die je interessant vindt.

Fruitbomen enten

Een heel nieuwe aanpak op de Santacker is de mogelijkheid om fruitbomen te gaan enten. Enten is een techniek waarbij loten van een vruchtdragend ras worden aangebracht op een wilde onderstam of op takken van bomen van een andere variëteit.

Hier is een bepaald pruimenras op een onderstam geënt. De wonden worden nog met was of een folie afgedekt.

Aanleiding voor ons was een contact met Yuras, een Belarusse expat uit Nijmegen. Hij was gebiologeerd geraakt door de appels uit de tuin van zijn oma in Belarus en wilde, toen hij meer tijd kreeg, die rassen zelf gaan kweken. Omdat hij nu meer ruimte nodig heeft voor de verschillende variëteiten, met name die van Abrikoos, kwam de Santacker in beeld. Ook een paar zaailingen die nog geënt moeten worden hebben we op die plek, tussen Bijenstal en Rietkap, erbij gezet. Op deze manier krijgt Yuras de fruitrassen van zijn oma en profiteren wij van zijn kennis en expertise.

Op de voorgrond de zaailing die nog geënt moet worden

Zaaien en planten voor de Bijen

Wat al is gebeurd…

Terwijl het voorjaar losbarst, denken we nog na over de invulling van plekjes op de Santackergaard. Zaden en bloemen voor de solitaire, wilde bijen en staatvormende bijen ( de honingbij dus) staan voorop. Maar ook de schermbloemigen als Venkel en Pastinaak, die vaak door (zweef)vliegen en kevers bezocht worden, zijn interessant. Het betreft zowel de inheemse wilde soorten als ook gekweekte. De Venkel is ook nog waardplant voor de rupsen van de Koninginnepage

Gelukkig krijgen we veel hulp! Een hele schoolklas, hier staan ze voor de poort, heeft Appel- en Perenbomen geplant.

Tussen de bomen zijn de zaaibedden klaar gemaakt voor de Venkel en Pastinaak.

Dit kan het resultaat zijn. Deze rups, op zich al indrukwekkend, heeft zich tegoed gedaan aan de Venkel en staat op het punt zich te gaan verpoppen, waaruit dan een prachtige koninginnepage vlinder ontstaat.

Wat gaat komen op Bijentelzondag 24 april

Op 24 april maken we een wandeling langs De Parkse Gaard en Santackergaard, om te beginnen op Landerij de Park! daar starten we om 11 uur met een welkom en een klein praatje van de wilde-bijen monitoringsgroep. Om 12 uur gaan we bijen tellen tijdens een wandeling langs de voedselbossen en krijgen uitleg over de verschillende soorten solitair levende wilde bijen. Op de Santackergaard gaan we ook nog voor wilde bijen essentiële drachtplanten zaaien. We krijgen daar een kopje thee of sap en lopen dan weer terug naar de Landerij, waar we rond 14 uur terug zijn.

Als je wilt deelnemen, opgave graag op info@santackergaard.nl !

Bijzondere beelden

September 2021

Dit is het Langlijfje, een zweefvlieg op de cichorei. Hij lijkt op een wesp om minder aantrekkelijk te zijn voor zijn roofvijanden. Dit verschijnsel in de natuur heet mimicry.

De vlinders zijn terug…

Met tientallen! Het lijkt dat ze allemaal tegelijk zich hebben verpopt en op de laatste bloemen zijn komen zitten, de herfstasters. Kijk maar op het filmpje!