Voedsel telen en biodiversiteit

Augustus 2021

Achteruitgang van de soortenrijkdom om ons heen is een vaak genoemd probleem bij het telen van voedselgewassen. Terwijl ons eigen gedrag zoveel uitmaakt!  hoe ga je om met de bodem, hoeveel “chaos” (ongewenste levensvormen)  durf je te aanvaarden? Leven met de natuur is erg verhelderend: de slakken die de jonge planten opeten (we hebben geen dahlia’s dit jaar, de jonge spruiten zijn erg geliefd!), de mussen die het graan te pakken nemen zodra het rijp is, de fazanten en duiven die de Rogge plat walsen om erbij te kunnen. We moeten opletten wat er wel goed gaat. Bij voorbeeld de Honingklaver, die schijnt tegen die “natuurdruk” op te kunnen, kijk maar bij de ingezaaide strook bij de Rietkap.

Om toch iets te kunnen zeggen over het effect dat we oogsten, doen we mee aan het project “voedsel uit het bos” . De biodiversiteit van de planten in een straal van 10 meter om een, voor het voedselbos kenmerkende boom heen, wordt bepaald. Later komt ook de bodemkwaliteit aan de beurt, en de opslag van koolstof in de boom. Allemaal manieren om te kijken of de natuur zich kan herstellen! Ook de opbrengsten van het land moeten we dan vermelden neem ik aan.  We zullen de boom in het centrum een vlag geven, dan kun je zelf een inschatting maken. In ieder geval de vlinders maken het goed, met name het Bonte Zandoogje. Ze buitelen over elkaar heen bij het open stuk rondom de bijenstal. Ook de Groene Loper, de verbindende wandeling tussen de voedselbossen is veel aantrekkelijker geworden, door de gevarieerde bermbegroeiing, applaus voor het beheer! Wilt u de stand van zaken voor o.a. vlinders en planten bekijken in het afgelopen jaar? kijk op het monitoringsrapport op deze site. 

Nu volgen nog wat foto’s van het oogsten, en de mensen die ervoor zorgden. 
In de richting van de wijzers van de klok zie je achtereenvolgens de pruimenoogst, fatsoeneren van paden, nog niet geoogste moerbeien, oogst van rogge, oogst van een bijenzwerm en nogmaals rogge.

Werken en foto’s maken

Een heel nieuw moment in ons bestaan: we zijn ook aanspreekbaar op de naam Santacker! Als je die intikt op de browser, kom je ook op de Santackergaard uit..

Nog iets nieuws:
we hebben op de Santackergaard een werk app ingevoerd, om af te spreken wie wel of niet komt op de werkdagen, en wat verder interessant is voor de werkers, bijvoorbeeld de vorderingen van de werkzaamheden.. Bijna elke dinsdagmorgen en vrijdagmorgen is er wel iemand van ons aanwezig..
Daarnaast hebben we een Santackergaard foto app groep, waarin we foto’s van vogels of planten of mensen (met toestemming alleen!) kunnen delen. Daarvoor moet je je opgeven, via info@santackergaard.nl!

Het werk vordert goed, we zijn druk geweest met kant en klaar compost verrijden naar de compost hopen, er is druk gemaaid met de zeis en de bosmaaier, de paden en kruidentuin zijn weer toegankelijk.
Ook zijn we begonnen met de druiven op te binden. De ranken zijn al aardig stevig aan het worden en de planten zitten vol bloemen. We kunnen niet wachten op de dag waarop de druiven rijp zijn en geperst kunnen worden: 3 oktober..
Minder mooi is dat de slakken met dit weer ook in opkomst zijn. Mooie dikke naaktslakken, maar ook verzot op jonge plantjes: die gaan we dit jaar missen, net zoals de Dahlia’s!

Wil je meehelpen met de druiven opbinden, de Rogge oogsten of zelfs dorsen of gewoon genieten van de prachtige natuur, dan ben je welkom op de Santacker, op dinsdagmorgen of vrijdagmorgen, er is altijd wel iemand die je meer kan vertellen!

Misvormde vruchten veroorzaakt door schimmelinfectie

Schimmels van het geslacht Taphrina behoren tot de Zakjeszwammen of Ascomyteten. Na infectie van een plant scheiden ze stoffen af die leiden tot groeiafwijkingen in die plant.

In 2020 vonden we misvormde vruchten bij de Eldense blauwe pruimen, zogenaamde hongerpruimen, veroorzaakt door Narrentasje (Taphrina pruni).

In het voorjaar van 2021 zagen we soortgelijke afwijkingen op vruchten van Vogelkers (Prunus padus). Bij de linker pijl zie je een normale vrucht, en bij de linker pijl een misvormde. Toevallig stond de Vogelkers in een haag naast de pruimenbomen. Toch zouden de afwijkende vruchten van Vogelkers veroorzaakt zijn door een andere schimmel, namelijk Vogelkersheksenbezem (Taphrina padi).

Beschikbaarheid en prijzen van onze producten

Ons huidige assortiment aan producten dat wij te koop aanbieden bestaat uit:

  • roggemeel, in zakjes van 100 g: € 0,50
  • druivensap, pak van 3 l : € 15,00
  • boeket wilde bloemen, dahlia’s, rozen € 5,00 (alleen verkrijgbaar in de zomerperiode)
  • bijenhoning, potje van 250 g € 5,00
  • bijenwas, verpakking van 100 g € 5,00
  • Eldense blauwe pruimen, vers geplukt eind juli – begin augustus

Op dinsdag- en vrijdagmorgen zijn er meestal vrijwilligers op de Santackergaard aanwezig die je kunt vragen naar de dan beschikbare producten, en bij wie je je bestelling kunt plaatsen.
De honing en bijenwas zijn het hele jaar op voorraad en verkrijgbaar via het contactformulier van https://natuurenkunst.nl/contact/
De Eldense blauwe zijn te bestellen per e-mail bij https://eldenseblauwe.nl/contact/


Weken 20 en 21, 24 mei – 6 juni 2021

Hallo,

Na alle commotie met het bezoek van een groep jongeren hoop ik dat de rust terug keert. Ik heb het gereedschap dat rond slingerde mee naar huis genomen, het aangebrande hout ook, en telkens de rommeltjes weggegooid.
Als ik ze zie zal ik zeggen dat ik hun vader (opa?) niet ben die voor de dingen normaliter zorgt. Nu nog ze leren dat ze van bepaald bouwmateriaal afblijven zoals planken en tonkinstokken.


De komende tijd gebeurt er van alles op de Santackergaard.  De Dahlia’s gaan langzamerhand de grond in, de zonnebloemzaden zijn gezaaid en toegedekt.
Er komen twee groepen van de Suntewerfert, een basisschool in Elst, leren over de beestjes op het land en in het water.
Overal ontstaan nieuwe initiatieven die de natuur waarderen om hen heen en willen weten hoe dat kan samengaan met voedsel verbouwen in je eigen omgeving. Leerlingen en scholen zijn daar belangrijke schakels in. Voor wie zijn we eigenlijk aan het werk?
Daarom willen we zo’n groep jongeren niet zomaar wegsturen. Ze mogen ook een hut bouwen, de meesjes hun nestje zien bouwen, en hazen en fazanten, vleermuizen en bijen waarnemen, ze moeten alleen leren dat ze zelf ook een plek innemen die al of niet aangenaam is voor anderen.

De werkochtenden zijn nog steeds gezellig, daar komt nu ook NL Doet bij, op 29 mei in de ochtend. Doe je mee, geef je dan op bij de NL Doet site. Dan zien we vanzelf wie er mee doen. Het wordt so wie so niet druk, niet meer dan 7 vrouw en man.. Zoek op “Tovertunnel” .

Schaapskudde weer aan het werk

Vandaag, 2 mei 2021, heeft Marion (van https://solognotes-schaapskudde.nl/ ) haar schaapskudde weer gebracht op de Santackergaard.  Het gras staat lekker hoog, de kruiden die het lekker maken staan er tussendoor en dat maakt ze rustig! kijk maar naar het filmpje! 

Volgende week zullen we wel een begin maken met de dahlia’s, ze in de grond zetten. Het experiment met de grond bedekken met karton, stro en compost is aardig gelukt. De brandnetels laten zich er nu wel uitwippen. Daarvoor deden we het tenminste. Maar ook de wormen vermaken zich. De bloesem valt al bijna weer van de bomen  op de aarde. en toch is het nog niet genoeg, we gaan door met planten. De klimmers langs de pergola zijn goed aangeslagen vorig jaar.

Dit jaar willen we met NL Doet  nieuwe klimmers planten, zodat het geheel nog speelser wordt, de Tovertunnel! Weet je iemand die mee wil doen? attendeer haar of hem er maar op: 29 mei 9.30 tot 12.30 uur. Opgave verplicht op de NLDoet site.

Bijentelling van 17 april

In het kader van de Landelijke Bijentelling organiseerden we op de Santackergaard een morgen om te tellen. Johan Mittendorff (van de Monitoringgroep van de Vijf Gaarden)  en Bart ten Westeneind begeleidden kleine groepjes belangstellenden. Wie, wat, waar. Mooi weer, beetje koud. dat was te merken aan de aantallen bijen. Een paar plekken waar Zandbijen en Groefbijen hun nesten hebben, langs de Wadi, het pad door het midden, en de droge sloot bij de Oude Wilg. Veel mannetjes bijen waren op zoek naar een partner. Meer informatie over groefbijen vind je op bestuivers.nl/wilde-bijen/bijenportretten/groefbijen . Ook leuk: de nieuwe nestelplek aan de kop van de droge sloot voldoet nu al.
Een mooie gestreepte bij gezien, prachtig. Zelf kijken en je verwonderen is natuurlijk het allerleukste. Bedankt alle deelnemers!

De foto is van Esther Penning de Vries. Een persoonlijke indruk van haar over de telling vind je op svjmedia.nl/arnhem/3516/bijeenkomen-voor-de-bijen/

Week 12, 22-27 maart 2021

van alle kanten wordt er hard gewerkt op de Santackergaard:

  • Een pomp die in oude glorie hersteld wordt, het leertje is vervangen;
  • Een windscherm extra aan de zuidkant van de Rietkap;
  • boombanden die vastgezet worden;
  • wilde braam die gekortwiekt wordt- zuring die verwijderd wordt van de zaaibedden;
  • mest die verdeeld wordt tussen de bomen en langs de frambozen rijen;
  • oesterzwam en shiitake die geënt worden op boomstammetjes;
  • wilgen die geknot zijn en waarvan de slieten weer doorgegeven worden aan de kinderopvang;
  • de eerste zaaisels zijn gegooid, Vlas en Komkommerkruid;
  • brandnetels en distels die wat teruggedrongen worden waar de grond nodig is, of de paden lopen.

En zicht op de eerste Prunus bloemen, de tulpen die opkomen, de rozen die al blaadjes hebben! Fotografen die komen kijken naar de steenuiltjes, en patrijzen. En wij genieten van alle aandacht. Dinsdag- en vrijdagmorgen zijn we er en 2e paasdag in de middag. Geef je wel op!

Leo is ten einde raad…

Week 6, 9-2-2021, van onze speciale verslaggever

Leo zit hier in zijn eentje op de Santackergaard. Waar is hij mee bezig?

  • Belt hij met het KNMI wanneer de sneeuw weg is?
  • Of belt hij misschien om zijn personeel te laten weten dat ze thuis mogen werken?
  • Misschien meldt hij zich aan voor de cursus ‘Patrijzen tellen’

Of heeft iemand een ander idee?

Wintercheck van een bijenvolk

Naast de wilde, solitaire bijen, houden we op de Santackergaard ook honingbijen. Die zijn onontbeerlijk voor het bestuiven van de gewassen en leveren ook nog eens heerlijke honing. Ze leven ook in de winter als volk bij elkaar.  Ze zijn nu in rust, maar bij een temperatuur van rond de 9 graden kan je ze tevoorschijn zien komen. Overal verspreid in Park Lingezegen, en daarbuiten vindt u de kasten. Bart ten Westenend is de Imker die deze bijen op de Santackergaard verzorgt.

Op 4 januari 2021 heeft Bart een video opgenomen, die laat zien hoe een tros van honingbijen door de winter komt.